Innovatieve gitaar brengt muziek en techniek samen

Wat hebben techniek- en muziekstudenten met elkaar gemeen? Verrassend veel! De link tussen de twee compleet verschillende vakgebieden blijkt enorm en daarom zoeken ze elkaar steeds vaker op. Zo ook bij de minor Be Creative, waar techniekstudenten de opdracht kregen om een niet bestaand muziekinstrument te ontwerpen.

Het project maakt deel uit van Project Beethoven, dat als doel heeft om de instroom voor de microchipindustrie binnen Nederland te vergroten. Bij Fontys Technology zien ze al jaren dat techniekstudenten vaak op bovengemiddeld niveau bezig zijn met muziek, en dus is gekeken naar mogelijkheden om het verband tussen muziek en techniek beter te onderbouwen. Met uiteindelijk doel dus om die instroom te vergroten.

Bij Be Creative, een technische project based minor voor engineerstudenten, is in opdracht van het conservatorium een gloednieuwe opdracht verzonnen: maak een nog niet bestaand muziekinstrument. Vier studenten gingen daarmee aan de slag en presenteerden deze zomer het eindresultaat: een gitaar met allerlei mogelijkheden in klank, bereik en een manier van spelen die op conventionele gitaren onmogelijk is.

Ander geluid
Fontysstudenten Daan van Alebeek en Micha van Zutphen zijn twee van de vier breinen achter het instrument. “We zijn begonnen met een concept dat nog nergens ter wereld bestaat, maar dat je het meest kunt vergelijken met de TransAcoustic gitaar van Yamaha”, vertelt Micha. “Daarmee kun je allerlei effecten op een akoestische gitaar creëren. Wij hebben gekeken hoe we dat nog interessanter en unieker konden maken door bijvoorbeeld verschillende platen te integreren in de body van de gitaar.”

Voor de kenners: het gaat om platen van plexiglas en aluminium. Voor de niet kenners geeft Daan wat meer informatie. “We behouden de akoestische klank van de gitaar, maar door lasersnaren toe te voegen en verschillende materialen te mixen en die met elektronica door te sturen, krijg je een ander soort geluid. Sterker nog: je kunt zelf bepalen hoeveel procent van het houteffect je wil horen, hoeveel van het aluminium en hoeveel plexiglas. Door daarmee te spelen, krijg je hele andere tonen met precies dezelfde snaren.”

Interactie met publiek
Als de gitaar helemaal af is, wordt het instrument overgedragen aan studenten van het conservatorium. Zij gaan het leren bespelen en zullen speciaal voor dit instrument een eigen muziekstuk schrijven, dat in het najaar gespeeld wordt tijdens het November Music Festival. Aart Strootman, docentonderzoeker bij Fontys Academy of the Arts, is daar erg benieuwd naar. “Ik kan me heel goed voorstellen dat als we dit instrument op het podium gaan gebruiken, het een gesprek op gang brengt. De interactie met het publiek; daar hopen we op. Veel meer dan dat het instrument de internationale markt verovert.”

Strootman doet onderzoek naar de verbanden tussen muziek en techniek. Hij ziet veel verbanden en merkt dat een grote overlap mogelijk is tussen deze twee vakgebieden, maar weet ook dat het geen makkelijke opgave is om die verbanden te leggen.

Vakgebieden verbinden
“Je gaat geen ICT studeren om gitarist te worden. Andersom werkt dat hetzelfde. Bovendien heeft niet iedereen affiniteit met het andere vakgebied, wat het lastig maakt om techniek een onderdeel van het muziekcurriculum te maken, en vice versa. Het enige wat dan overblijft, is door projecten of minoren uitwisselingen te organiseren waar studenten zelf voor kiezen.”

Be Creative is daar dus een voorbeeld van. Die minor biedt verschillende projecten aan, waar Muziek en Techniek er een van is. “Ik ben blij dat de eerste ronde is geslaagd en ik hoop dat we op dezelfde manier door kunnen gaan”, vervolgt Strootman. “Want nu hebben we één instrument, maar hoe meer instrumenten we op deze manier kunnen maken, hoe groter de groep musici en engineers die je kunt enthousiasmeren voor een vak in de techniek.”